O pasado 19 de xuño, EAPN Galicia participou, xunto con EAPN España, na organización do seminario en liña “Os Discursos do odio e os seus efectos no Estado do Benestar”. O obxectivo do Webinar foi o de analizar como os discursos de odio están a ser empregados no contexto actual, afectando á garantía dos dereitos fundamentais daquelas persoas que se atopan nunha situación de vulnerabilidade.
Relacionado con isto, tamén se analizou o concepto “violencia administrativa”, unha práctica que sofren moitas persoas en exclusión social cando intentan demandar ou acceder a axudas ás que, como cidadáns, teñen dereito.
Este tipo de violencia se dá en forma de discursos de aporofobia ou racismo por parte das administracións autonómicas e municipais, pero tamén a nivel estatal tal e como se reflicte no estudo levado a cabo por EAPN sobre a percepción do Ingreso Mínimo Vital, e tamén en forma de excesiva burocracia ou trabas no acceso a dereitos fundamentais.
Premer na imaxe para acceder á primeira parte do seminaro
A xornada web correu a cargo de profesionais do Terceiro Sector e de membros da administración pública que traballan en departamentos relacionados cos dereitos sociais.
Iniciouse cunha cunha mesa institucional, dirixida por Ana Pardo, presidenta de EAPN Galicia e membro do comité executivo de EAPN España, e na que ademais participaron Víctor García, membro da Comisión Permanente de EAPN España e Director Territorial da Fundación Secretariado Xitano do Principado de Asturias, Fernando de Andrés Alonso, Secretario Xeral da Valedora do Pobo de Galicia, e Beatriz Carrillo, Directora Xeral para a Igualdade de Trato e Non Discriminación e contra o Racismo do Ministerio de Igualdade.
Posteriormente, tivo lugar o relatorio marco “Opinións e actitudes da poboación española ante os discursos de odio”, moderado por Guillermo Infantes, xornalista experto en desinformación e fact checking do medio de comunicación Newtral, e presentado por Gaspar Brändle, Doutor en Socioloxía pola Universidade Complutense de Madrid.
Por último, a xornada pechouse co panel “O odio como política: os riscos para o Estado de Benestar”, na que participaron Beatriz e Pilar, da Plataforma de Traballadoras da Rede de Atención e Violencia de Xénero do concello de Madrid, Joseba Zalakain, director en SIIS Centro de Documentación e Estudos, e Saray Durán, directora de Ecos do Sur.
O seminario foi a resposta a unha demanda, practicamente un clamor, que moitas persoas en pobreza ou exclusión social expresaron en varios Encontros de Participación. Resumen estas experiencias negativas en actitudes aporófobas e racistas e en faltas de respecto, especialmente nos servizos sociais municipais e nas entidades máis asistencialistas.
“A violencia administrativa está tamén moi vencellada á dificultade que as persoas migrantes ou en situación de senfogarismo viven para acceder ás plataformas para solicitar axudas, ou obter a documentación necesaria para acadar os seus dereitos “, afirmou Saray Durán, directora de Ecos do Sur, nunha das súas intervencións.
Durante a xornada, debateuse sobre a orixe deste tipo de actitudes, enmarcadas dentro da violencia administrativa e levadas a cabo polas persoas que traballan no Terceiro Sector. Chegouse á conclusión de que un traballador o traballadora do sector social tamén pode ser unha vítima potencial dos bulos e das fake news, xa que viven e comparten entorno co resto de cidadanía, polo que despois tamén é posible que reproduzan estes bulos ou actúen en base a estas falsas crenzas.
Os procesos de desinformación comezan salpicando discursos de medo e inseguridade, non sempre baseados en datos obxectivos nin reais, nin en campañas predeseñadas. Calan na poboación e proliféranse moito máis rápido en momentos de crise ou inestabilidade social.
A presidenta de EAPN Galicia, Ana Pardo, quixo salientar que a profesionalidade das persoas que traballan nos servizos sociais é unha condición imprescindible para desempeñar o traballo de xeito correcto. “Os que estamos dun lado da mesa non somos máis que os que están doutro lado”… “Dar cun bo profesional nas institucións non pode ser un factor de sorte, somos prestadores dun servizo, temos que ser facilitadores dos procesos das persoas e non podemos ser un escollo máis”.
O aumento da desigualdade, a precarización das condicións de vida e os recortes en investimentos públicos que garantirían dereitos básicos como a vivenda, a educación, o emprego digno ou a sanidade pública, foron sementando un clima de medo e incerteza, caldo de cultivo para a desinformación, a polarización e o extremismo. Normalmente, quenes propagan esa desinformación empregan as redes sociais e o mundo virtual para facelo.
Inevitablemente, estes discursos de odio non só impactan na órbita dixital senón tamén no xeito que teñen as persoas de ver a vida, nas que tamén está incluído o funcionariado. Tanto, que os delitos de odio aumentaron en España no 2023 nun 33%.
Segundo testemuñas de persoas en exclusión social recollidas por parte dos participantes no seminario, o primeiro que desexan ao acudir ás oficinas de servizos sociais é que lles atenda un profesional empático e que non xulgue a súa situación, nin que cuestione os motivos que os levaron a solicitar axudas.
Ademais da violencia administrativa, moitas das persoas en exclusión social falan dunha excesiva burocratización do proceso para percibir ás axudas que lles corresponden. Moitos deles aseguran atopar numerosas trabas para obter un certificado de empadroamento, sen o cal non poden acceder aos seus dereitos básicos.
Como solución, ou como prevención a este tipo de discursos de odio que se instauraron na sociedade e que calan nos traballadores e traballadoras do Terceiro Sector, propuxéronse medidas como a formación dentro das administracións públicas e privadas, mediante códigos éticos e de conducta, e tamén dentro sector social. En ocasións, existe descoñecemento sobre a situación que viven colectivos distintos aos que un empregado acompaña.
Tamén se salientou a importancia da formación para saber identificar bulos de discursos de odio e así converterse nun amplificador do discurso inverso.
Por último, chegouse á conclusión de que sería positivo que as persoas participantes de entidades do Terceiro Sector, recibisen tamén formación sobre cales son os dereitos que lles pertencen e saber que poden expoñer unha queixa se viven un escenario de violencia administrativa, xa que moitos se considera culpables da súa situación e asumen as faltas de respecto como algo natural.
Podes acceder ao seminario ao completo na canle de YouTube de EAPN España ou nos seguinte enlaces:
Mesa inaugural: https://www.youtube.com/watch?v=2a76eGZ7YcM
Relatorio marco: https://www.youtube.com/watch?v=0LBjIn5xL7s
Comparte!As entidades do Terceiro Sector son unha peza fundamental na engranaxe do sistema de servizos sociais que precisa dun marco lexislativo e dunha financiación estable para poder sostelo. No marco do Seminario Anual de EAPN tivo lugar un acto simbólico para poñer en valor o labor do Terceiro Sector, á vez que se poñían de…
Comparte!Contratación dependente da Subvención para o fomento do emprego dos programas de cooperación da Xunta. EAPN Galicia busca unha persoa titulada en Socioloxía ou Antropoloxía, para formar parte da entidade durante 12 meses, exercendo funcións de reforzo da participación, comunicación, incidencia e investigación no eido da inclusión social, sociolaboral ou sociorresidencial. Ademais de traballo en…
Comparte!O XV informe “O Estado da Pobreza en Galicia 2025”, revela que no ano 2024 a pobreza e a exclusión social reduciuse 6,7 puntos, o que se traduce en case 180.000 persoas menos que no 2023. A taxa de pobreza infantil alcanza o seu mínimo na serie histórica cunha caída de 10,7 puntos. O 17,5…
Comparte!EAPN Galicia e a Dirección Xeral de Promoción da Igualdade organizaron un seminario web para informar a entidades do Terceiro Sector e administracións públicas dos servizos que ofrecen os centros Quérote+. Os centros Quérote+ son recursos de información, asesoramento e formación dirixidos á mocidade galega en temáticas como sexualidade, LGTBI+, benestar emocional, promoción da igualdade…
Comparte!O Terceiro Sector é un axente clave na transformación social e na defensa polos dereitos e igualdade das persoas máis vulnerables. As entidades sociais —asociacións e fundacións— aínda carecendo de ánimo de lucro, constitúen un sector industrial máis, creando valor económico e social. EAPN Galicia vén de lanzar a campaña #OrgulloTerceiroSector para reivindicar o…
Comparte!O Seminario web: Medidas urxentes de apoio ás familias monoparentais pon de manifesto a escaseza de accións para protexer ás familias monoparentais. Case 4 anos de incumprimento da Lei de Impulso Demográfico agrava a situación destas familias. A Plataforma de Organizacións de Infancia de Galicia (POIG) e EAPN Galicia organizaron o 18 de setembro…
Comparte!Presentamos unha das novas entidades membro de EAPN Galicia. Ayuda en Acción é unha ONG internacional que traballa con infancia e mocidade, acompañando e xerando oportunidades de desenvolvemento. Un dos seus obxectivos é facilitar o acceso á educación e transición cara o emprego e o emprendemento. Poñendo o foco na propia persoa como xeradora de…
Comparte!Galicia é a segunda autonomía que máis crece, marcando a Casilla no imposto de sociedades o 20,2% das empresas, fronte ao 2% da campaña anterior A nivel nacional máis de 300.000 empresas logran unha recadación histórica de 83,68 millones de euros co seu xesto. O prazo para a presentación do imposto de sociedades está aberto…
Comparte!EAPN Galicia e a Valedora do Pobo abordan temas que atinxen ás persoas en situación de vulnerabilidade a prol da defensa dos seus dereitos A Valedora do Pobo transmite a preocupación compartida polo latente e estendido discurso do odio na súa visita á sede de EAPN Galicia O pasado 8 de xullo a Valedora…
Comparte! O 18 de xuño, Día Internacional para Contrarrestar o Discurso de Odio, as entidades que integramos EAPN Galicia aprobamos por unanimidade na nosa Asamblea Xeral a declaración “Tolerancia e respecto. Fronte ao discurso do odio e a aporofobia”. Nun escenario internacional cada vez máis polarizado, onde a desinformación e os prexuízos xeradores de discursos de odio…
Fai un comentario